tag:blogger.com,1999:blog-973333900132453509.post-55083077375651927192008-01-07T09:18:00.001+02:002008-05-23T16:16:52.830+03:002008-05-23T16:16:52.830+03:00Hareket Eden Kayalar<img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;width: 535px;" src="http://farm3.static.flickr.com/2054/2515470593_e05d9dae98_o.jpg" border="0" alt="" /><span style="font-weight:bold;">"Sonra bunun arkasından yine kalbleriniz katılaştı, şimdi de taş gibi, ya da taştan da beter hale geldi. Çünkü taşlardan öylesi var ki; içinden nehirler kaynıyor, yine öylesi var ki, çatlıyor da bağrından sular fışkırıyor, öylesi de var ki, <span style="font-style:italic;">Allah korkusundan yerlerde yuvarlanıyor</span>... Ve sizin neler yaptığınızdan Allah gafil değildir"</span>. (Bakara Suresi-74)<br /><br />Kaliforniya'nın güneydoğusunda bulunan <span style="font-weight:bold;">Ölü Vadi</span> dünya üzerindeki çözülemeyen birkaç gizemden birini barındırıyor. Kurumuş bir tuz gölü üzerinde koca düzlükte küçük tepecikler gibi duran kayalar <span style="font-weight:bold;">kendi kendilerine!</span> kayarak hareket ediyorlar yada şu ana kadar anlaşılamayan bir etki kayaların kaymasına neden oluyor. Bilim adamlarının araştırmaları sonucunda bu olayla ilgili birkaç <span style="font-weight:bold;">tahmin</span> yürütülmüş ama hala bir sır olarak kalmaya devam ediyor.<br /><span id="fullpost"><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://farm3.static.flickr.com/2379/2162585593_79c998cb22_o.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 535px;" src="http://farm3.static.flickr.com/2379/2162585593_79c998cb22_o.jpg" border="0" alt="" /></a><br />Hareket eden kayaların ağırlığı bazen <span style="font-weight:bold;">300</span> kiloyu geçebiliyor ki bu bile insanı şaşırtabiliyor. Gözlemler kayaların hareketini doğruluyor ama hangi etkiden dolayı olduğu hala bilinmiyor.<br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://farm3.static.flickr.com/2089/2162587003_632b967eac_o.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 535px;" src="http://farm3.static.flickr.com/2089/2162587003_632b967eac_o.jpg" border="0" alt="" /></a><br />Bu olayın nedenleriyle ilgili bilim adamları <span style="font-weight:bold;">4</span> tahmin yürütmüş:<br /><br />1- Uzunluğu <span style="font-weight:bold;">4</span> kilometre, genişliği <span style="font-weight:bold;">2</span> kilometre olan kurumuş tuz gölünde yüzey <span style="font-weight:bold;">silt</span> ve <span style="font-weight:bold;">kilden</span> oluşuyor. İklim ise bölgede kurak. Yağmur yılda sadece <span style="font-weight:bold;">5</span> cm civarında yağıyor. Yağmur yüzeyi kaygan hale getiriyor ve kayalar bu yüzey üzerinde kayıyor. Bana saçma geldi çünkü <span style="font-weight:bold;">300</span> kiloluk bir kayayı <span style="font-weight:bold;">sel</span> olsa yerinden kaldıramaz.<br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://farm3.static.flickr.com/2229/2162584109_a629ed1f89_o.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 535px;" src="http://farm3.static.flickr.com/2229/2162584109_a629ed1f89_o.jpg" border="0" alt="" /></a><br />2- En favori cevaplardan biri <span style="font-weight:bold;">rüzgarla</span> hareket ettikleri. Yörede esen rüzgar güneybatıdan kuzeydoğuya doğru esiyor. Birçok kayan kayanın yönüde bu doğrultuda. Yağmur yağdığında zemin ıslakken, sert rüzgar kayaları yavaş yavaş hareket ettiriyor deniyor.<br /><br />3- <span style="font-weight:bold;">Hayvanlar</span> veya <span style="font-weight:bold;">insanlar</span> tarafından hareket ettirildikleri. Çölün ortasında her sabah erkenden kalkıp "<span style="font-weight:bold;">bugünkü hedefim kayaları 1 metre sürüklemek</span>" gibi kimsenin bir misyon yüklenecek olduğunu sanmıyorum.<br /><br />4- <span style="font-weight:bold;">Buz</span> yardımıyla hareket ediyorlar. Bazı yıllarda gölün tabanı ince bir <span style="font-weight:bold;">buz</span> tabakasıyla kaplanıyor. Kuvvetli rüzgar buz tabakasını kayalarla birlikte hareket ettiriyor. Bu sav fazla tutarlı bulunmuyor çünkü hareket eden buz tabakası yüzeyde bir <span style="font-weight:bold;">iz</span> bırakması gerekirken bu izlere yüzeyde rastlanmıyor.<br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://farm3.static.flickr.com/2115/2162584915_cf83d93bcf_o.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 535px;" src="http://farm3.static.flickr.com/2115/2162584915_cf83d93bcf_o.jpg" border="0" alt="" /></a><br />Burada en favori açıklama kayaların <span style="font-weight:bold;">rüzgarla</span> hareket ettiği. Bana kalırsa bu bile tutarlı bir tahmin değil. Kayaların rüzgarla bir çalı gibi sürüklenmesi bana pek mantıklı gelmiyor. Bu haberi ilk okuduğumda rahmetli <span style="font-weight:bold;">Barış Manço'nun</span> programı aklıma geldi. Programın bir bölümünde sürücüsüz bir arabayı tepenin <span style="font-weight:bold;">en alçak noktasında</span> çalışmadan boş viteste bırakıp tepenin <span style="font-weight:bold;">en yüksek noktasına</span> kadar arabanın kendi kendine çıkmasını seyretmiştim. Bu olayın o zamanlar insanın <span style="font-weight:bold;">görüş</span> açısıyla ilgili olduğu, aslında arabanın yüksek noktadan alçak noktaya indiğini açıkladılar. Sanki burada da aynı <span style="font-weight:bold;">mantık</span> varmış gibi geldi bana, ne dersiniz? <br /><br /><span style="font-weight:bold;">-Kaynaklar-</span><br />geology.com<br /></span>Cihan Özdemirhttp://www.blogger.com/profile/13358197662448668449cihan76@gmail.com8